top of page


Երևան Պարկ. Հեքիաթային աշխարհ և էդրենալինի կենտրոն ամբողջ ընտանիքի համար
Երևան Պարկը տարածաշրջանի խոշորագույն և ամենաժամանակակից թեմատիկ զվարճանքների այգին է որը գտնվում է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում։ Այն հիմնադրվել է որպես միջազգային չափանիշներին համապատասխանող ժամանակակից հանգստի գոտի առաջարկելով բազմազան ատրակցիոններ թե՛ փակ և թե՛ բացօթյա տարածքներում։ Այգին աչքի է ընկնում իր ինքնատիպ հեքիաթային դիզայնով որտեղ յուրաքանչյուր անկյուն ստեղծված է այցելուներին դեպի երևակայական աշխարհ տեղափոխելու համար։ Այն դարձել է մայրաքաղաքի ամենասի
-
Mar 231 min read


Ակսել Բակունցի տուն-թանգարան. Սյունյաց գրականության և կենցաղի կենդանի հուշարձանը
Ակսել Բակունցի տուն-թանգարանը գտնվում է Գորիս քաղաքում և հանդիսանում է Հայաստանի ամենաթանկարժեք մշակութային օջախներից մեկը։ Այն հիմնադրվել է 1968 թվականին հայ մեծանուն գրող արձակագիր և հասարակական գործիչ Ակսել Բակունցի (Ալեքսանդր Թևոսյան) ծննդյան 70-ամյակի առթիվ։ Թանգարանը տեղակայված է այն տանը որտեղ Բակունցը ծնվել է և անցկացրել իր մանկությունն ու պատանեկությունը։ Տունն ինքնին 19-րդ դարի վերջի Գորիսի ճարտարապետության հիանալի նմուշ է՝ իր քարե պատերով փայտե պատշգամբով և ինքնա
-
Mar 191 min read


Գորիս. Սյունյաց աշխարհի ճարտարապետական գոհարն ու ժայռակերտ քաղաքը
Գորիսը Հայաստանի ամենագեղեցիկ և ինքնատիպ քաղաքներից մեկն է, որը գտնվում է Սյունիքի մարզում՝ Վարարակն գետի ափին։ Այն հայտնի է իր յուրահատուկ ճարտարապետությամբ, որը բնութագրվում է երկհարկանի քարե տներով, կամարակապ դարպասներով և գեղեցիկ պատշգամբներով։ Գորիսը Հայաստանի առաջին քաղաքներից է, որը կառուցվել է հատուկ հատակագծով դեռևս 19-րդ դարի վերջին՝ գերմանացի ինժեների նախագծով, ինչի շնորհիվ քաղաքն ունի ուղիղ և լայն փողոցներ։ Քաղաքը շրջապատված է բնական ժայռային բուրգերով, որոնք տե
-
Mar 181 min read


Լոռի բերդ. Միջնադարյան Հայաստանի ամրակուռ մայրաքաղաքը
Լոռի բերդը (10-րդ դար) հայկական միջնադարյան ռազմական ճարտարապետության ամենանշանակալի և լավ պահպանված հուշարձանախմբերից է, որը գտնվում է Լոռու մարզում՝ Ստեփանավան քաղաքի մերձակայքում։ Այն հիմնադրվել է Դավիթ Անհողին թագավորի կողմից (10-րդ դարի վերջ) և դարձել է Տաշիր-Ձորագետի (Լոռու) թագավորության մայրաքաղաքը։ Բերդը տեղակայված է Ձորագետ և Միսխանա գետերի միախառնման վայրում՝ անդնդախոր կիրճերի եզրին, ինչը նրան դարձնում է բնական անառիկ ամրոց։ 1. Ճարտարապետական կառուցվածքը և պաշտպան
-
Mar 151 min read


Էրեբունի ամրոց. Հնագույն պետականության վկայագիրը
Էրեբունին (մ.թ.ա. 782 թ.) հայկական պետականության և Երևանի հիմնադրման անառարկելի վկայությունն է, որը գտնվում է Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանի Արին բերդ բլրի վրա։ Այս ռազմավարական կառույցը ոչ միայն պաշտպանական հենակետ էր, այլև Ուրարտուի թագավորության հյուսիսային վարչական և տնտեսական գլխավոր կենտրոնը։ 1. Պատմական ակունքները. Արգիշտի Ա-ի հռչակագիրը Ամրոցի հիմնադրումը հաստատող բազալտե սալիկը պարունակում է Արգիշտի Ա թագավորի՝ Մենուայի որդու, պատգամը, որը գիտության մեջ հայտնի է որպ
-
Mar 111 min read


Ալավերդի. Լոռվա ձորի արդյունաբերական հզորությունն ու հազարամյա պատմությունը
Ալավերդին գտնվում է Հայաստանի հյուսիսում՝ Լոռու մարզում՝ Դեբեդ գետի խորը և չափազանց գեղատեսիլ կիրճում։ Այս քաղաքը հանդիսանում է Հայաստանի հնագույն արդյունաբերական կենտրոններից մեկը որի զարգացումը սերտորեն կապված է լեռնահանքային գործի և պղնձաձուլության հետ։ Դեռևս 18-րդ դարի վերջին այստեղ հիմնադրվել է պղնձաձուլական գործարանը որը տասնամյակներ շարունակ եղել է տարածաշրջանի տնտեսության շարժիչ ուժը։ Քաղաքն ունի յուրահատուկ ճարտարապետական տեսք․ այն բաժանված է երկու մակարդակի՝ ստորին
-
Mar 101 min read


Սանահինի վանական համալիր. Միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր և գիտական դարբնոցը
Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում է գտնվում հայկական ճարտարապետության գոհարներից մեկը՝ Սանահինի վանական համալիրը։ Հիմնադրվել է 10-րդ դարում Աշոտ Գ Ողորմած թագավորի կողմից։ Վանքի անվանումը ստուգաբանվում է որպես «սա նրանից (Հաղպատից) հին է»։ Այն եղել է միջնադարյան Հայաստանի խոշորագույն մշակութային ու կրթական կենտրոններից մեկը որտեղ գործել են բարձրագույն դպրոցը գրադարանը և գրչության կենտրոնը։ Համալիրն աչքի է ընկնում իր բարդ և ներդաշնակ կառուցվածքով։ Այն ներառում է հինգ եկեղեցի գավի
-
Mar 101 min read


Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարան. Հայաստանի գույների տունը
Երևանի կենտրոնում՝ Սարյան փողոցում է գտնվում մեծն նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի տուն-թանգարանը։ Այն հիմնադրվել է 1967 թվականին՝ նկարչի կենդանության օրոք։ Համալիրը բաղկացած է բնակելի տնից որտեղ ապրել է վարպետը և արվեստանոցից որտեղ նա ստեղծագործել է։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է Սարյանի հարյուրավոր աշխատանքներ՝ վաղ շրջանի գծանկարներից մինչև կյանքի վերջին տարիների կտավները։ Այստեղ կարելի է տեսնել հայտնի բնանկարներ դիմանկարներ և նատյուրմորտներ որոնք արտացոլում են Հայաստանի պայծառ
-
Mar 101 min read


Ստեփանավանի «Սոճուտ» դենդրոպարկ. Հայաստանի առաջին բուսաբանական այգին
Սոճուտ դենդրոպարկը գտնվում է Լոռու մարզի Գյուլագարակ գյուղի մոտակայքում։ Այն հիմնադրվել է 1931 թվականին լեհ բուսաբան Էդմոնդ Լեոնովիչի կողմից։ Այգին զբաղեցնում է շուրջ 35 հեկտար տարածք որից 17․5 հեկտարը բնական անտառն է իսկ 15 հեկտարը՝ տնկարկները։ Սա Հայաստանի առաջին բուսաբանական այգին է որտեղ փորձարկվել և կլիմայավարժեցվել են բազմաթիվ հազվագյուտ ծառատեսակներ։ Այգին հատկապես հայտնի է իր բուժիչ օդով հատկապես մայիս ամսին երբ տեղի է ունենում սոճիների փոշոտումը։ Այն հիանալի վայր է
-
Mar 101 min read


Հաղթանակի զբոսայգի և «Մայր Հայաստան» հուշահամալիր. Երևանի հզոր պահապանը
Երևանի ամենաբարձր կետերից մեկում՝ Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում է գտնվում Հաղթանակի զբոսայգին։ Այն նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում տարած հաղթանակին։ Զբոսայգու ամենատպավորիչ մասը « Մայր Հայաստան » վիթխարի հուշարձանն է որը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի ուժը տոկունությունն ու մայրական սերը։ Արձանի բարձրությունը պատվանդանի հետ միասին 54 մետր է։ Պատվանդանի ներսում գործում է ՀՀ Պաշտպանության նախարարության «Մայր Հայաստան» զինվորական թանգարանը։ Զբոսայգու դիտահարթակից բ
-
Mar 101 min read


Արա լեռ. Քնած հսկան և Արա Գեղեցիկի լեգենդը
Արա լեռը հանգած հրաբուխ է Հայաստանում որն ունի 2577 մետր բարձրություն։ Այն գտնվում է Քասաղ և Հրազդան գետերի միջև։ Լեռն իր անվանումը ստացել է հայոց առասպելական արքա Արա Գեղեցիկի պատվին։ Ըստ ավանդության՝ Ասորեստանի թագուհի Շամիրամի հետ պատերազմի ժամանակ Արա Գեղեցիկն իր զորքը դասավորել էր հենց այս լեռան ստորոտին։ Հեռվից նայելիս լեռն իսկապես հիշեցնում է պառկած հսկայի կամ «Քնած արքայի»։ Արա լեռը հայտնի է իր հարուստ բուսականությամբ և կենդանական աշխարհով։ Լեռան լանջին՝ ժայռերի մեջ է
-
Mar 91 min read


Ջերմուկի ջրվեժ. «Ջրահարսի վարսերը» Վայոց Ձորի սրտում
Ջերմուկի ջրվեժը Հայաստանի երկրորդ բարձրադիր ջրվեժն է (բարձրությունը՝ 68 մետր) և գտնվում է Վայոց Ձորի մարզում՝ առողջարանային Ջերմուկ քաղաքում։ Այն թափվում է Արփա գետի կիրճը ստեղծելով հիասքանչ տեսարան որը հիշեցնում է ժայռերից կախված թափանցիկ վարսեր։ Հենց այդ պատճառով ժողովուրդն այն անվանում է նաև «Ջրահարսի վարսեր»։ Ըստ ավանդության՝ մի գեղեցկուհի արքայադուստր ամեն օր ժայռից կիրճն է նետել իր երկար վարսերը որպեսզի իր սիրելին բարձրանա վեր։ Հայրը՝ թագավորը իմանալով այդ մասին անիծել
-
Mar 91 min read


Խոր Վիրապ. Պատմության խորքերից մինչև Արարատի հայացքը
Խոր Վիրապի վանական համալիրը Հայաստանի ամենանշանավոր պատմական ու հոգևոր հուշարձաններից է։ Այն գտնվում է հին Արտաշատ մայրաքաղաքի տեղում՝ բլրի վրա որտեղ ժամանակին եղել է արքունական բանտը։ «Վիրապ» նշանակում է խոր փոս կամ բանտ։ Ըստ Ագաթանգեղոսի պատմության՝ Տրդատ III Մեծ արքան այստեղ է նետել Գրիգոր Լուսավորչին քրիստոնեություն քարոզելու համար։ Այսօր այցելուները հնարավորություն ունեն ցած իջնելու այդ նույն բանտախցիկը որն ունի 6 մետր խորություն։ Վանքի ներկայիս տեսքը ձևավորվել է 17-րդ դ
-
Mar 81 min read


Վերնիսաժ. Երևանի բացօթյա թանգարանը և հուշանվերների աշխարհը
Երևանի սրտում՝ Հանրապետության հրապարակի հարևանությամբ է գտնվում քաղաքի ամենագունեղ վայրերից մեկը՝ Վերնիսաժը։ Սա բացօթյա հսկայական տոնավաճառ է որտեղ կարելի է գտնել հայկական մշակույթի ու արվեստի լավագույն նմուշները։ Այստեղ վաճառվում են ձեռագործ արծաթյա զարդեր փայտե քանդակներ հայկական գորգեր նկարներ և հնաոճ իրեր։ Վերնիսաժը լավագույն վայրն է յուրօրինակ հուշանվերներ ձեռք բերելու և հայ վարպետների ստեղծագործական շնչին ծանոթանալու համար։ Այն դարձել է զբոսաշրջիկների սիրելի վայրը որտե
-
Mar 81 min read


Կապույտ մզկիթ. Երևանի պատմական և մշակութային բազմազանության վկան
Երևանի կենտրոնում՝ Մաշտոցի պողոտայի հարևանությամբ է գտնվում քաղաքի միակ գործող մզկիթը՝ Կապույտ մզկիթը կամ Գյոյ մզկիթը։ Այն կառուցվել է 1766 թվականին Երևանի խան Հուսեյն Ալիի կողմից։ Մզկիթն իր անվանումը ստացել է գմբեթի և ճակատային մասի երկնագույն հախճապակե սալիկների պատճառով։ Համալիրն ունի ընդարձակ ու խաղաղ ներքին բակ պտղատու ծառերով ինչը ստեղծում է յուրօրինակ արևելյան մթնոլորտ քաղաքի սրտում։ Այսօր Կապույտ մզկիթը ոչ միայն կրոնական կառույց է այլև կարևոր մշակութային կենտրոն որտեղ
-
Mar 71 min read


Սուրբ Մարիանե եկեղեցի. Աշտարակի վերասլաց գեղեցկուհին
Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում վեր հառնող Սուրբ Մարիանե եկեղեցին հայկական միջնադարյան ճարտարապետության լավագույն նմուշներից է։ Կառուցվելով 1281 թվականին՝ այն առանձնանում է իր բարձր ու սլացիկ թմբուկով և կատարյալ համաչափություններով։ Եկեղեցու կառուցման մասին արժեքավոր արձանագրությունները պահպանվել են հարավային պատին։ Տեղական դարչնագույն տուֆից կերտված այս տաճարը տեսանելի է քաղաքի տարբեր կետերից և հանդիսանում է Աշտարակի պատմական դիմագծի անբաժանելի մասը։ Սուրբ Մարիանեն ոչ
-
Mar 71 min read


Սիսավան Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի. Սյունյաց աշխարհի վաղմիջնադարյան գոհարը
Սյունիքի մարզի Սիսիան քաղաքում վեր հառնող Սիսավան եկեղեցին հայկական ճարտարապետության 7-րդ դարի ամենաարժեքավոր կոթողներից է։ Կառուցված լինելով Սյունյաց իշխանների կողմից՝ այս տաճարն առանձնանում է իր կատարյալ համաչափություններով և զուսպ զարդանախշերով։ Իր հորինվածքով այն պատկանում է «Հռիփսիմեատիպ» կառույցների թվին ինչը վկայում է վաղ միջնադարի հայ շինարարական արվեստի բարձր մակարդակի մասին։ Եկեղեցու պատերին պահպանվել են արժեքավոր արձանագրություններ և քանդակներ որոնք պատմում են տար
-
Mar 71 min read


Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի. Հայոց այբուբենի և հավատքի տունը Օշականում
Արագածոտնի մարզի պատմական Օշական գյուղում է գտնվում հայ ժողովրդի ամենանվիրական սրբավայրերից մեկը՝ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցին։ Այստեղ է ամփոփված հայոց գրերի հանճարեղ հեղինակ Մեսրոպ Մաշտոցի աճյունը։ Ներկայիս եկեղեցին կառուցվել է 1875-1879 թվականներին Գևորգ Դ կաթողիկոսի նախաձեռնությամբ՝ 5-րդ դարի հնամենի մատուռի տեղում։ Տաճարի ներսը զարդարված է հոյակերտ որմնանկարներով իսկ բակում վեր են հառնում հայոց այբուբենի տառերը պատկերող ինքնատիպ խաչքարեր։ Այս վայրը յուրաքանչյուր հայի համ
-
Mar 71 min read


Հավուց Թառ. Խոսրովի արգելոցի թաքնված միջնադարյան հրաշքը
Գառնիի կիրճի բարձրադիր լանջին՝ Խոսրովի պետական արգելոցի տարածքում է գտնվում միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր և մշակութային խոշոր կենտրոններից մեկը՝ Հավուց Թառը։ 11-13-րդ դարերում ծաղկում ապրած այս վանական համալիրը հայտնի է իր հոյակերտ ամրոցատիպ պարիսպներով և Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցով։ Ըստ ավանդության՝ այստեղ են պահվել բազմաթիվ սրբություններ այդ թվում՝ Ամենափրկիչ խաչը։ Թեև 1679 թվականի ահեղ երկրաշարժից վանքը մեծապես տուժել է սակայն նրա կիսավեր պատերն ու նրբակերտ քանդակներն առայսօր
-
Mar 71 min read


Երևանի վարդագույն տուֆը. Ինչու է այն կոչվում վարդագույն քաղաք
Երևանը հաճախ անվանում են «Վարդագույն քաղաք» և դա ամենևին պատահական չէ։ Մայրաքաղաքի ինքնատիպ դիմագիծը ձևավորվել է շնորհիվ տեղական հրաբխային քարի՝ տուֆի որն ունի երանգների լայն գամմա՝ բաց վարդագույնից մինչև մուգ մանուշակագույն։ Ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի նախագծած գլխավոր հատակագծով Երևանի կենտրոնական շենքերը կառուցվեցին հենց այս քարով ինչը քաղաքին հաղորդում է ջերմ ու հյուրընկալ մթնոլորտ։ Արևի ճառագայթների ներքո շենքերը կարծես փոխում են իրենց գույնը ստեղծելով մի կախարդական
-
Mar 61 min read
bottom of page