Գորիս. Սյունյաց աշխարհի ճարտարապետական գոհարն ու ժայռակերտ քաղաքը

Գորիսը Հայաստանի ամենագեղեցիկ և ինքնատիպ քաղաքներից մեկն է, որը գտնվում է Սյունիքի մարզում՝ Վարարակն գետի ափին։ Այն հայտնի է իր յուրահատուկ ճարտարապետությամբ, որը բնութագրվում է երկհարկանի քարե տներով, կամարակապ դարպասներով և գեղեցիկ պատշգամբներով։ Գորիսը Հայաստանի առաջին քաղաքներից է, որը կառուցվել է հատուկ հատակագծով դեռևս 19-րդ դարի վերջին՝ գերմանացի ինժեների նախագծով, ինչի շնորհիվ քաղաքն ունի ուղիղ և լայն փողոցներ։ Քաղաքը շրջապատված է բնական ժայռային բուրգերով, որոնք տեղացիներն անվանում են «Գորիսի սյուներ» կամ «Քարե անտառ»։

Քաղաքի ամենախորհրդավոր հատվածը Հին Գորիսն է (Կյորես), որը գտնվում է ժամանակակից քաղաքի դիմացի բլրին։ Այստեղ պահպանվել են հարյուրավոր քարանձավային բնակարաններ, որոնք դարեր շարունակ ծառայել են որպես տներ և թաքստոցներ։ Գորիսը նաև հայ մեծանուն գրող Ակսել Բակունցի ծննդավայրն է, և նրա տուն-թանգարանը քաղաքի կարևոր մշակութային կենտրոններից մեկն է։ Գորիսը հաճախ անվանում են Սյունիքի մշակութային մայրաքաղաք. այն հիանալի հանգրվան է զբոսաշրջիկների համար, ովքեր ուղևորվում են դեպի Տաթևի վանք կամ Խնձորեսկ։ Քաղաքի մաքուր օդը, սառնորակ աղբյուրները և տեղական յուրահատուկ խոհանոցը՝ հատկապես լոբով կերակուրներն ու թթի օղին, Գորիսը դարձնում են անփոխարինելի ուղղություն Հայաստանի հարավը բացահայտելու համար։