Մարտիրոս Սարյանի Հուշարձանը. Մարմարե անմահություն Երևանի սրտում

Երևանի մշակութային դիմագիծը պատկերացնելն անհնար է առանց Մարտիրոս Սարյանի պուրակի և այնտեղ վեր հոյացող սպիտակ մարմարե հուշարձանի։ Սա ոչ միայն հարգանքի տուրք է 20-րդ դարի մեծագույն գույնի վարպետին, այլև քաղաքի ամենակենդանի ու ներշնչող վայրերից մեկը։ Հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվել է 1986 թվականին՝ Վարպետի ծննդյան օրը (փետրվարի 28-ին)։

Հուշարձանի ստեղծման հետևում կանգնած են հայկական մշակույթի երկու հսկաներ։ Քանդակի հեղինակն է անվանի քանդակագործ, ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Լևոն Թոքմաջյանը, իսկ ճարտարապետը՝ լեգենդար Արթուր Թարխանյանը, ով հայտնի է իր մոդեռնիստական գլուխգործոցներով։ Հեղինակային այս տանդեմին հաջողվել է ստեղծել մի կոմպոզիցիա, որն ասես դուրս է ժամանակից. Սարյանը պատկերված է նստած վիճակում՝ հանգիստ ու իմաստուն հայացքով, կարծես նա հենց այս պահին դիտում է անցորդներին և իր մտքում նոր կտավ հյուսում։ 6 մետր բարձրություն ունեցող հուշարձանի համար օգտագործվել է բացառիկ սպիտակ մարմար, ինչը խորհրդանշում է Սարյանի արվեստի լուսավոր ու մաքուր բնույթը։

Այս վայրն ունի յուրահատուկ մագնիսականություն և մշակութային առաքելություն։ Հենց Սարյանի արձանի շուրջն է արդեն տասնամյակներ շարունակ գործում Երևանի հայտնի բացօթյա նկարչական շուկան։ Ամեն շաբաթ և կիրակի պուրակը վերածվում է վառ ու բազմագույն պատկերասրահի, որտեղ ժամանակակից արվեստագետները ցուցադրում են իրենց աշխատանքները՝ շարունակելով մեծ Վարպետի գունային ավանդույթները։ Սա Երևանի այն եզակի կետերից է, որտեղ Սարյանի ոգին շարունակում է ապրել յուրաքանչյուր նոր կտավի և վրձնահարվածի մեջ։ Զբոսաշրջիկների համար սա լավագույն վայրն է՝ զգալու հայկական արվեստի զարկերակը և տուն տանելու մի կտոր լուսավոր ու արևոտ Հայաստանից։