Շառլ Ազնավուր. Դարի արտիստը և հայ ժողովրդի պանծալի զավակը

Շառլ Ազնավուրը (իսկական անունը՝ Վաղինակ Ազնավուրյան, 1924–2018) հանդիսանում է 20-րդ դարի համաշխարհային մշակույթի ամենանշանակալի դեմքերից մեկը։ Նա ոչ միայն հանճարեղ շանսոնյե էր, այլև տաղանդավոր դերասան, հասարակական գործիչ և իր պատմական հայրենիքի՝ Հայաստանի մեծագույն պաշտպանն ու նվիրյալը։ 1998 թվականին «CNN»-ի և «Time» հանդեսի հարցումներով Ազնավուրը ճանաչվել է «Դարի արտիստ»՝ առաջ անցնելով Էլվիս Փրեսլիից և Բոբ Դիլանից։

1. Արվեստի ճանապարհը. Ֆրանսիական շանսոնից մինչև Հոլիվուդ

Ազնավուրի ստեղծագործական կյանքը տևել է ավելի քան 70 տարի։ Նա Փարիզում ապրող հայ գաղթականների ընտանիքից էր, ով իր աշխատասիրության շնորհիվ դարձավ համաշխարհային աստղ։

• Երաժշտական հանճար. Նա հեղինակել է շուրջ 1200 երգ, որոնք թարգմանվել են աշխարհի տարբեր լեզուներով։ Նրա «She», «La Bohème», «Une vie d'amour» երգերը դարձել են սիրո և հույսի յուրօրինակ հիմներ։

• Կինոաշխարհ. Ազնավուրը նաև փայլուն դերասան էր. նա նկարահանվել է ավելի քան 60 ֆիլմում, որոնցից շատերը (օրինակ՝ «Կրակեք դաշնակահարի վրա») մտել են համաշխարհային կինոյի ոսկե ֆոնդ։

  
  

2. Հայրենանվեր գործունեություն և «Ազնավուրը Հայաստանին»

Շառլ Ազնավուրը միշտ հպարտությամբ է խոսել իր հայկական արմատների մասին։ Նրա կապը Հայաստանի հետ դարձավ անքակտելի հատկապես 1988 թվականի Սպիտակի ավերիչ երկրաշարժից հետո։

• Մարդասիրական առաքելություն. Անմիջապես աղետից հետո նա հիմնադրեց «Ազնավուրը Հայաստանին» հիմնադրամը։ Նա կազմակերպեց «Pour toi Arménie» («Քեզ համար, Հայաստան») նախագիծը, որտեղ ֆրանսիական ավելի քան 80 աստղեր երգեցին՝ ի սատարումն հայ ժողովրդի։

• Դիվանագիտական ավանդը. 2009 թվականից նա հանդիսանում էր Շվեյցարիայում Հայաստանի դեսպանը և ՄԱԿ-ի ժնևյան գրասենյակում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչը՝ իր հեղինակությամբ բարձր պահելով Հայաստանի անունը միջազգային հարթակներում։

  
  

3. Պատմական ժառանգությունը և ազգային հերոսը

Հայաստանի Հանրապետությունը, գնահատելով նրա բացառիկ ծառայությունները, 2004 թվականին Շառլ Ազնավուրին շնորհեց Հայաստանի ազգային հերոսի բարձրագույն կոչում։

• Ազնավուր հիմնադրամ. Այսօր արտիստի ընտանիքը շարունակում է նրա գործը «Ազնավուր» հիմնադրամի միջոցով, որն իրականացնում է կրթական, սոցիալական և մշակութային բազմաթիվ ծրագրեր։

• Անունը քաղաքի սրտում. Երևանի կենտրոնում գտնվում է Շառլ Ազնավուրի հրապարակը և նրա թանգարան-կենտրոնը, որոնք հանդիսանում են մշակութային կարևոր օջախներ։