Սևանա լիճ. Հայկական բարձրավանդակի կենսատու սիրտը

Սևանա լիճը Հայաստանի և Կովկասի տարածաշրջանի քաղցրահամ ջրի խոշորագույն պաշարն է, որն իր գոյությամբ ապահովում է երկրի էկոլոգիական հավասարակշռությունը։ Տեղակայված լինելով ծովի մակերևույթից շուրջ 1900 մետր բարձրության վրա՝ այս լիճը հանդիսանում է ոչ միայն բնության անգնահատելի հուշարձան, այլև հայկական ինքնության խորհրդանիշներից մեկը։

Աշխարհագրական և Գիտական Նկարագիր

Սևանա լիճն առանձնանում է իր տպավորիչ չափերով և աշխարհագրական դիրքով.

• Ջրային մակերես. Լճի ջրային հայելու մակերեսը կազմում է շուրջ 1240-1260 կմ², ինչը դարձնում է այն աշխարհի ամենախոշոր բարձրալեռնային քաղցրահամ լճերից մեկը։

• Ծագում. Այն ունի տեկտոնահրաբխային ծագում, որն էլ պայմանավորում է լճի ջրի աննկարագրելի թափանցիկությունն ու գույնի փոփոխականությունը՝ փիրուզագույնից մինչև վառ կապույտ։

Եզակի Էկոհամակարգ

Սևանի էկոհամակարգը բացառիկ է իր տեսակի մեջ։ Այն հանդիսանում է բազմաթիվ էնդեմիկ կենդանական և բուսական տեսակների ապաստան։

• Իշխան ձուկ. Սևանի Իշխանը հայկական բնաշխարհի պարծանքն է։ Այս ձկնատեսակի պահպանումն ու վերականգնումը հանդիսանում է հայկական բնապահպանական գիտության կարևորագույն ձեռքբերումներից։

• Միկրոկլիմա. Լիճը մեղմացնում է շրջակա տարածքների կլիման՝ ստեղծելով հրաշալի պայմաններ ինչպես բնության, այնպես էլ մարդկանց հանգստի համար։

Մշակութային և Հոգևոր Ժառանգություն

Սևանի ափերը հայկական պատմության «կենդանի» էջերն են։ Լճի շրջակայքում գտնվող ճարտարապետական կոթողները վկայում են մեր ժողովրդի դարավոր քաղաքակրթության մասին.

• Սևանավանք (9-րդ դար). Իշխանուհի Մարիամ Բագրատունու կողմից հիմնադրված այս վանական համալիրը լճի ամենաճանաչելի և սիրված վայրն է։

• Նորատուսի խաչքարերի դաշտ. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության մաս կազմող այս գանձարանը պահպանում է 9-17-րդ դարերի հարյուրավոր խաչքարեր՝ հայկական քարարվեստի գագաթնակետը։

• Հայրավանք. Լճի ափին բարձրացող այս եկեղեցին իր հինավուրց դամբարանադաշտով և ճարտարապետական ոճով մշակութային մեծ արժեք է։

Զբոսաշրջություն և Գաստրոնոմիա

Սևանը լիարժեք հանգստավայր է.

• Ակտիվ հանգիստ. Ամռանը Սևանը դառնում է ծովափնյա կենտրոն՝ առաջարկելով վինդսերֆինգ, յախթինգ և նավակային զբոսանքներ։

• Խոհարարական փորձառություն. Սևանի Իշխան ձուկը, պատրաստված տեղական ավանդական բաղադրատոմսերով, հայկական սեղանի զարդն է։