Ջուխտակ վանական համալիրը (12-13-րդ դարեր) հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ինքնատիպ նմուշներից է, որն իր անունը ստացել է երկու առանձին կանգնած եկեղեցիների («ջուխտ»՝ զույգ) պատճառով։ Այն գտնվում է Տավուշի մարզում՝ Դիլիջան քաղաքից 3 կմ հյուսիս-արևմուտք, անտառապատ լեռնալանջի հարթակում։ Համալիրն առանձնանում է իր կառուցողական զուսպ ոճով, բարձրարվեստ վիմագրերով և բնության հետ ներդաշնակ կոմպոզիցիայով։ 1. Ճարտարապետական կառույցները Համալիրը բաղկացած է երկու եկեղեցիներից՝ Սուրբ Գ

Տավուշի մարզի խիտ անտառների գրկում վեր հառնող Հաղարծնի վանական համալիրը հանդիսանում է հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ամենաներդաշնակ կառույցներից մեկը։ 10-13-րդ դարերում կառուցված այս հոյակերտ համալիրը բաղկացած է Սուրբ Աստվածածին Սուրբ Գրիգոր և Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցիներից։ Հաղարծնի առանձնահատուկ հարստությունն է նրա սեղանատունը որը միջնադարյան աշխարհիկ ճարտարապետության եզակի նմուշ է իր ճշգրիտ կամարներով և լուսավորությամբ։ Վանքի տարածքում պահպանված հնամենի ընկուզենին և