Անանիա Շիրակացին (610–685) հայ միջնադարյան գիտության ամենապայծառ դեմքն է, ում հաճախ անվանում են «Հայկական Նյուտոն»  կամ «Տիեզերագիտության հայր» : Նա առաջին հայ գիտնականն է, ով համակարգեց բնական գիտությունները՝ աստղագիտությունը, մաթեմատիկան, աշխարհագրությունն ու տոմարագիտությունը՝ դնելով հայկական ճշգրիտ գիտությունների հիմքը։ Շիրակացու աշխատությունները ոչ միայն հայկական, այլև համաշխարհային գիտական մտքի բացառիկ նմուշներ են, որոնք դարերով առաջ էին իրենց ժամանակից։ 1. Աստղագիտությ

Հայկական լեռնաշխարհը հանդիսանում է նախնադարյան մտքի և արվեստի խոշորագույն կենտրոններից մեկն աշխարհում։ Հայաստանի բարձրադիր լեռներում և գետահովիտներում սփռված տասնյակ հազարավոր ժայռապատկերները (պետրոգլիֆները) մեր նախնիների կողմից թողնված «քարե գրադարաններ» են։ Սրանք պարզապես պատկերներ չեն, այլ հնագույն տեղեկատվական համակարգեր, որոնք արտացոլում են հազարամյակների խորքից եկող տիեզերագիտական, կրոնական, գիտական և գեղագիտական գիտելիքները։ 1. Աշխարհագրական ընդգրկումը. Լեռնագագաթներից